|
جام جم آنلاين: به
نظر ميرسد تصميم ريچارد برانسون مبني بر سرمايهگذاري 3 ميليارد دلاري
براي توسعه كاربرد منابع تجديدپذير انرژي، فراتر از اهداف بشردوستانه باشد
و شايد اين كار او را بتوان اقدامي زيركانه براي سلطه بر صنعت هوانوردي در
سطح جهان دانست. در اين صورت، موفقيت او در رسيدن به اين هدف سبب ميشود
ريچارد برانسون به عنوان يك ميليونر 58 ساله بتواند نقش مهمي در تغيير
سياستهاي اتخاذ شده در عرصه انرژي داشته باشد. مطالعات
و بررسيهاي انجام شده نشان ميدهد استفاده از سوختهاي زيستي كه نخستين
بار از سوي شركت ويرجين آتلانتيك به رياست ريچارد برانسون مورد توجه قرار
گرفته است، در آيندهاي نهچندان دور ميتواند در ديگر بخشهاي حوزه انرژي
نيز نفوذ كند و در تصميمگيريهايي كه براي استفاده از منابع سوختي
جايگزين انجام ميشود، تاثيرگذار باشد. با افزايش قيمت جهاني نفت،
تقاضا براي انرژيهاي تجديدپذير ماندن سوختهاي زيستي به مراتب افزايش
يافته است. تغيير قيمت سوختهاي فسيلي از يك سو و كاهش ذخاير اين نوع سوخت
و همچنين پيامدهاي زيستمحيطي ناشي از مصرف آن سبب شده است امروزه جنبش
انرژيهاي تجديدپذير، وارد مرحله جديدي از پويايي شود. سوختهاي زيستي،
نوعي از سوختهاي تجديدپذير هستند كه از منابع زيست توده (بيومس) به دست
ميآيند.
اتانول مايع، متانول، بيوديزل و سوختهاي ديزل گازي مانند
هيدروژن و متان از انواع سوختهاي زيستي هستند. آلودگيهاي زيستمحيطي
ناشي از مصرف سوختهاي فسيلي و همچنين محدود بودن ذخاير اين نوع سوختها
سبب شده است انرژي حاصل از سوختهاي زيستي، بيش از پيش مورد توجه قرار
گيرد. سوخت ديزلي زيستي و اتانول زيستي، از مهمترين سوختهاي زيستي هستند
كه ميتوان از آنها در صنعت حملونقل استفاده كرد. سوخت ديزلي زيستي،
جايگزين تجديدپذيري براي سوختهاي ديزلي سنتي يا معدني است كه معمولا از
روغنهاي گياهي حاصل از محصولاتي مانند كلم روغني و سويا به دست ميآيد.
اتانول
زيستي نيز نوعي سوخت جايگزين الكلي براي بنزين است كه از محصولات
نشاستهاي و قندي مانند گندم، ذرت، نيشكر و چغندر قند توليد ميشود. اين
نوع سوخت در موتورهاي معمولي با درصد كم و در موتورهاي تغيير يافته با
درصد بالاتر مورد استفاده قرار ميگيرد.
بررسيهاي آماري نشان
ميدهد 3 درصد انتشار دياكسيدكربن در سطح دنيا ناشي از پرواز
هواپيماهاست. با توجه به اين كه سفرهاي هوايي سالانه 5 درصد افزايش
مييابد، پيشبيني ميشود تعداد مسافران هوايي تا سال 2030 تا 3 برابر
افزايش يابد. علاوه بر اين، در نتيجه پرواز هواپيماها علاوه بر
دياكسيدكربن، اكسيد نيتروژن منتشر شده نيز افزايش خواهد يافت كه در
مقايسه با دياكسيدكربن اثرات نامطلوب آن 2 برابر بوده و ميتواند نقش
مهمي در گرمايش زمين داشته باشد. لندن به آمستردام ماه گذشته، اولين پرواز يك
هواپيماي مسافربري كه بخشي از سوخت آن را سوخت زيستي تامين ميكرد، با
موفقيت انجام شد. در اين پرواز آزمايشي، يك هواپيماي بوئينگ 747 متعلق به
شركت هواپيمايي ويرجين آتلانتيك بدون مسافر در مسير لندن به آمستردام حركت
كرد. سوخت يكي از 4موتور اين هواپيما از سوختهاي زيستي تامين شده بود كه
ميتوانست 20 درصد انرژي موردنياز موتور را تامين كند و 3 مخزن ديگري حاوي
سوختهاي معمولي بود تا در صورت وجود هر گونه مشكلي در حين پرواز، خطرات
احتمالي را به حداقل برساند. ريچارد برانسون، بنيانگذار اين شركت
هواپيمايي از سالها پيش در تلاش بود عدم انجماد سوختهاي زيستي در
ارتفاع 5 هزار متري از سطح زمين را به اثبات رساند. ريچارد برانسون 58 ساله كه مالك
360 شركت تجاري بزرگ در دنياست و صنايع او از صفحات موسيقي تا خطوط هوايي
را شامل ميشود به قول خود عمل كرد و اولين هواپيمايي را كه به جاي
مشتقات نفت از سوخت گياهي استفاده ميكرد به پرواز درآورد. منتقدان برانسون براو خرده ميگيرند كه با وجود
كمبود مواد غذايي و كشاورزي (مانند نيشكر و نارگيل ) به ويژه در آفريقا
آيا استفاده از محصولات كشاورزي به عنوان سوخت جايگزين راه درستي است؟ پاسخ برانسون استفاده از جلبكهاي دريايي درگام بعدي است.
صنايع هوايي گام نخست امپراطوري صنعتي برانسون
به حساب ميآيد او در سال 2009 نخستين پروازهاي شركت توريستي فضايي خود را
آغاز خواهد كرد تا مسافران بتوانند با سفينه فضايي شماره 2 ظرف چند ساعت
قدم در فضا بگذارند.او قرار است سال آينده استفان هاوكينگ را به فضا ببرد.
او بر اين باور است كه استفاده
از سوختهاي زيستي در خطوط حمل و نقل هوايي، گام مهمي در جهت توليد منابع
سوختي است كه در مقايسه با سوختهاي فسيلي از ميزان آلايندگي كمتري
برخوردار بوده و با جايگزيني آن به عنوان منبع اصلي تامين سوخت هواپيماها،
زمينه مناسبي براي بررسي و مطالعه ديگر عوامل موثر در آلودگي هوا و گرمايش
جهاني فراهم خواهد شد، در حالي كه بسياري از طرفداران و حاميان محيط زيست
بر اين باورند كه اين پرواز بيشتر جنبه تبليغاتي دارد و استفاده از اين
نوع سوخت، مستلزم اختصاص بخشي از زمينهاي حاصلخيز براي كشت محصولات
تامينكننده سوخت زيستي است كه ميتواند پيامدهاي زيست محيطي نامطلوبي به
همراه داشته باشد.
كاشت اين نوع محصولات كشاورزي كه براي تهيه سوخت
زيستي مورد استفاده قرار ميگيرند، سطح زيركشت زمينهاي اختصاص يافته به
كشت محصولات كشاورزي تامينكننده موادغذايي مورد نياز ما انسانها را به
ميزان قابل توجهي كاهش خواهد داد.
سوخت زيستي مورد استفاده در اين
هواپيماي جت، از تركيبي از گياه نارگيل و گياه باباسو كه نوعي نخل برزيلي
است تهيه شده بود. اگر چه اوايل ماه فوريه امسال، شركت ايرباس نيز
استفاده از نوعي سوخت تركيبي جايگزين، متشكل از سوختهاي گاز و مايع را
مورد آزمايش قرار داده بود، اما ريچارد برانسون بر اين باور است كه پرواز
آزمايشي كه در خطوط هوايي شركت ويرجين آتلانتيك انجام شد ميتواند زمينه
مناسبي براي استفاده از سوختهاي جايگزين كه در مقايسه از تاثيركمتري در
افزايش آلودگي هوا برخوردار بوده و انتشار گازهاي آلاينده در محيط اطراف
را به حداقل ميرساند به وجود آورد.
به گفته ريچارد برانسون
براي اين كه بتوانيم از سيستم جديد در هواپيماهاي مسافربري استفاده كنيم
بايد به جاي سوختهاي تركيبي كه در هواپيماهاي بدون سرنشين تامينكننده
سوخت مورد نياز هستند، انرژي مورد نياز براي حركت را از مواد خام گياهي
مانند خزهها و جلبكهاي دريايي كه به فرآوردههاي صنعتي تبديل ميشوند،
تامين كنيم. توليد سوختهاي زيستي از درختهاي نارگيل و باباسو نميتواند
تهديدي جدي عليه منابع مواد غذايي مورد نياز انسانها باشد، چرا كه
معمولا از اين دو گياه در ساخت لوازم آرايشي و بهداشتي و همچنين لوازم
خانگي كه از جنس كاغذ هستند، استفاده ميشود.
يكي از مهمترين
مشكلاتي كه در زمينه استفاده از سوختهاي زيستي در هواپيماها وجود دارد
اين است كه احتمال انجماد اين نوع سوخت در ارتفاعات بالاتر بيشتر خواهد
بود. اگر چه شركتهاي جنرالالكتريك و بوئينگ همچنان در تلاشند به
راهكارهاي جديدي در اين زمينه دست يابند، اما شركت هواپيمايي ويرجين
پيشبيني ميكند تا 10 سال آينده، سوخت مورد نياز همه هواپيماهايي كه در
خطوط هوايي در حال پرواز هستند، از طريق سوختهاي زيستي تامين شود.
ريچارد
برانسون با اختصاص بودجه 3ميليون دلاري براي مبارزه با تغييرات آب و هوا
در سطح جهان به گروهي از محققان كه در حال بررسي علل احتمالي افزايش دما و
گرمايش جهاني بودند، پيوست. او قول داده است تمام سود حاصل از خطوط
راهآهن و هوايي خود را دركارهاي جديد از جمله بررسي سوختهاي ديگر كه
حاصل از توسعه كاربرد سوختهاي فسيلي است، سرمايهگذاري كند تا به اين
ترتيب بتواند افزايش دماي هوا را در سطح جهان به ميزان قابلتوجهي كاهش
دهد. اگر چه پيش از پرواز نخستين هواپيماي مسافربري از لندن به نيويورك
كه مخازن سوخت آن حاوي سوختهاي زيستي است بايد بسياري از موانع فني
موجود در اين زمينه از ميان برداشته شود، اما بايد پذيرفت كه ريچارد
برانسون نخستين كسي بود كه چنين ايدهاي را عملي كرد. بايدها و نبايدها
يكي از مهمترين اقدامات دولت انگليس براي كاهش
انتشار آلايندههاي زيستمحيطي اين است كه تا سال 2010 جايگاههاي
سوخترساني بايد 50درصد از سوخت عرضه شده را از منابع تجديد پذير انرژي
تامين كنند. سوختهاي زيستي از گياهان تهيه ميشوند و با توجه به
اينكه كربن آزاد شده هنگام تركيب اين نوع سوخت با اكسيژن براي تامين
انرژي، موقع رشد گياه از محيط جذب خواهد شد، بنابراين ميتوان گفت انتشار
اين نوع آلاينده كربني با توجه به كشت گياهان براي تامين مجدد سوخت، در
واقع سبب افزايش سطح گازهاي آلاينده زيستمحيطي نخواهد شد.
اما
مطالعات اخير نشان ميدهد كه توليد اين نوع سوخت، مستلزم صرف انرژي بسيار
زيادي براي تهيه كودها و آفتكشهاي موثر در افزايش بازده محصولات
كشاورزي و همچنين تبديل اين گياهان به سوختهاي زيستي است. ويرجين با
اختصاص 60 ميليون دلار سرمايه، نيروگاهي را در كاليفرنيا راهاندازي كرده
است كه نوعي اتانول زيستي از ذرت توليد ميكند. اين شركت قصد دارد تا سال
2009 تعداد اين پالايشگاهها را به 7 پالايشگاه افزايش دهد تا بتواند در
آيندهاي نهچندان دور از سوختزيستي براي تامين سوخت مورد نياز قطارها
نيز استفاده كند، همچنين اين گروه از محققان در تلاشند استفاده از ديگر
منابع انرژي باد و موج را نيز به عنوان جايگزين نفت و ديگر سوختهاي فسيلي
مورد بررسي قرار دهند.
بررسيهاي علمي نشان ميدهد استفاده از
سوختهاي زيستي نميتواند در كاهش انتشار گازهاي آلاينده، از تاثير قابل
توجهي برخوردار باشد و علاوه بر اين، اگر بخش وسيعي از سطح زير كشت
محصولات زراعي را به محصولاتي كه تامين كننده سوختزيستي مورد نياز
هواپيما هستند اختصاص دهيم، علاوه بر به همراه داشتن پيامدهاي نامطلوب
زيستمحيطي، سبب افزايش بيرويه محصولات كشاورزي و مواد غذايي در سراسر
جهان خواهد شد.
اگر چه طبق اظهارات اتحاديه زيستمحيطي
هواپيمايي، عملكرد هواپيماها سالانه يك تا 2 درصد افزايش مييابد، اما با
توجه به افزايش 5 تا 6 درصدي، تعداد مسافران خطوط هوايي، انتشار گازهاي
آلاينده همچنان ادامه دارد و استفاده از سوختهاي جايگزين در هواپيماها در
حال بررسي است؛ بنابراين بهنظر ميرسد بهترين راهكار،كاهش سفرهاي هوايي
باشد كه به عنوان يكي از منابع اصلي توليد گازهاي گلخانهاي شناخته شده
است كه با سرعت بسيار زيادي در حال توسعه است.
با توجه به اين
موضوع ميتوان گفت بهجاي اينكه بهدنبال يك ماده جادويي براي تامين سوخت
موردنياز هواپيماها باشيم بهتر است تا دير نشده، توسعه فرودگاهها را در
سطح كره زمين متوقف كنيم.
از گذشته تا امروز
ريچارد برانسون سال 1950 ميلادي متولد شد و در 16
سالگي اولين حرفه تجاري خود را با انتشار مجله دانشآموز تجربه كرد و
بهخاطر موفقيتهايي كه در نوجواني و جواني بهدست آورد، در سال 1970 يك
برنامه مستند تلويزيوني درباره او ساخته شد. او پس از بنيانگذاري شركت
ويرجين آتلانتيك به عنوان يك شركت ارسال كننده صفحات موسيقي براي مشتريان،
اولين فروشگاه خود را در لندن راهاندازي كرد و سال 1972 عنوان ويرجين
براي نخستين بار روي صفحات موسيقي ثبت شد.
پس از آن شركت ويرجين
فعاليتهاي خود را در زمينههاي ديگري مانند خطوط هوايي و راهآهن، خطوط
تلفن همراه، اينترنت، هتلها و مركز تفريحي گسترش داد. ريچارد برانسون
هماكنون مالك 360 شركت بزرگ تجاري در سراسر دنياست و توانسته نام خود را
به عنوان يكي از ثروتمندترين افراد جهان به ثبت برساند.
فرانک فراهانی جم منبع: جام جم آنلاین
|